Santé Zeeland

Santé Zeeland beweegt door Zeeland als een netwerk van professionals en geïnteresseerden die positief bijdragen aan de toekomst van de Zeeuwse zorgeconomie.

Zeeland in transitie

15 februari 2013

Op 6 februari jl. vond op initiatief van de NV Economische Impuls Zeeland ook een miniconferentie plaats, waar Zeeuwse gemeentebestuurders zich lieten inspireren door transitiespecialist Jan Rotmans.

ZeelandInTransitie

Verandering van tijdperken

Rotmans opende zijn betoog met een stelling van Herman Verhagen: ‘We leven in niet in een tijdperk van verandering, maar in een verandering van tijdperken’. We weten het allemaal: de wereld verandert. Instituties waar wij en onze ouders mee opgroeiden verdwijnen, nieuwe netwerken ontwikkelen zich in hoog tempo en wij bepalen onze plaats daarin. We bewegen onvermijdelijk in de richting van een samenleving die horizontaal georganiseerd is in plaats van verticaal, waar sturing meer ‘bottom-up’ zal zijn in plaats van ‘top-down’. In energiecoöperaties zien we bijvoorbeeld al enkele organisatiemodellen van het nieuwe paradigma.

Zoals gezegd, we bewegen onvermijdelijk in deze richting. Als samenleving hebben we de keuze: òf we blijven werken in – en elkaar afrekenen volgens de regels van – het oude paradigma waarbij het systeem belangrijker is dan de mens, vandaag belangrijker dan morgen en cijfers belangrijker dan mensen. Òf we werken samen naar het nieuwe paradigma, leren zaken te doen vanuit de waarden van het nieuwe paradigma en creëren enkele doorbraakprojecten die de transitie versnellen.

Zeeland onder druk

Die nieuwe aanpak is nodig, want Zeeland staat onder druk. Allereerst economisch: Rotmans schetst een somber beeld: Traditionele sectoren, landbouw, visserij en havens zijn kwetsbaar. Chemische industrie en toerisme zijn concurrentiegevoelig. Het aantal nieuwe banen en bedrijven ligt structureel lager dan in Nederland en er zijn relatief weinig hoogopgeleiden.

Ook op sociaal gebied is reden tot zorg: Minder mensen (krimp), minder banen, waardoor de druk op voorzieningenniveau en woningvoorraad toeneemt.

Zorgeconomie als nieuwe draaggolf

Maar die nieuwe benadering, waarbij Rotmans pleit voor een samenwerking op basis van de waarden die in de toekomst in toenemende mate bepalend worden voor ons samenleven en zakendoen, kan ons uit te brand helpen. Denkend vanuit vertrouwen en coöperatie zou een nieuwe economie kunnen ontstaan rond lokale zorg. Zorg 3.0 in de woorden van Rotmans.

Zeeland biedt, aldus de Rotterdamse hoogleraar, ideale randvoorwaarden om deze economie te ontwikkelen. Gezamenlijke inspanning, waarbij ook kennis en innovatie binnen de regio wordt opgebouwd en bewaard, ontwikkelt Zeeland tot een ‘recreatieve oase van rust’. De zorgeconomie is dan de nieuwe draaggolf van de Zeeuwse economie.

Hiervoor is dus wel een radicale verandering nodig. Want de nieuwe (organisatie-)modellen ontstaan niet centraal gestuurd, maar decentraal, bottom-up.

Het betoog van Rotmans biedt voldoende stof voor pittige discussies. Ik wil me in ieder geval aansluiten bij het slot van zijn verhaal. Een radicale wijziging is vereist, om het goede van Zeeland te behouden. Aan die beweging wil Santé Zeeland een bijdrage leveren, of – beter gezegd – u helpen uw bijdrage te kunnen leveren. Voor een gezonde toekomst van Zeeland. Santé!

Arend Roos

Sluiten