Santé Zeeland

Santé Zeeland beweegt door Zeeland als een netwerk van professionals en geïnteresseerden die positief bijdragen aan de toekomst van de Zeeuwse zorgeconomie.

‘Afbraak van instituties nodig voor innovatie’

30 juni 2014

‘Innovatie rond wonen, werk en zorg vergt afbraak van huidige instituties’

Met deze quote van Jaap Maljers opent het FD  van afgelopen zaterdag een interview met deze innovator en investeerder. Ik deel de mening van Maljers en denk dat de Zeeuwse Huiskamer, als open innovatieruimte voor wonen, zorg en welzijn, ons daarbij kan helpen.

Jaap Maljers
Wat heeft Maljers gezegd? De stelling van Maljers is dat we weliswaar weten dat we veel innovaties – technologische en sociale – nodig gaan hebben om kwaliteit van zorg, wooncomfort en een goede oude dag te kunnen borgen, maar dat desondanks de wijze waarop in onze samenleving wetgeving en financiering rond deze thema’s is georganiseerd alle verandering blokkeert. Of: het zou beter kunnen, maar we kunnen niet anders.

Maljers schetst een beeld van het Nederlandse zorgstelsel waarin de huidige generatie vijftigers zo sterk aan verworvenheden uit het verleden hangen, dat zij verandering blokkeren. Als voorbeeld noemt hij medisch specialisten die oprecht geloven ‘dat zij hun extreem hoge salarissen verdienen’. Het werk dat zij doen is belangrijk, maar is voor een groot deel het toepassen van ‘door anderen bedachte trucjes’. Het zijn juist deze beroepen die bedreigd worden door nieuwe technologie. Maljers trekt daarom de parallel met accountants en piloten. 

Naast deze weerstanden is het systeem zelf weerbarstig, en zijn er weinigen die volledig begrijpen hoe wetgeving en financiering rond wonen, werk en zorg is georganiseerd. Ieder voorstel tot verandering roept daarom grote weerstanden op. ‘Iedereen pleit voor meer innovatie, maar veel vernieuwingen worden in de kiem gesmoord.’

Hoe dan wel?
Afrondend stelt Maljers: ‘Misschien moeten we zorg, wonen en pensioen wel veel meer in samenhang gaan zien en kunnen we zo beter inspelen op de sterk uiteenlopende behoeftes van mensen. Maar daarvoor moeten deze sectoren eerst worden bevrijd uit hun keurslijf’

Daarmee komt Maljers komt met een gerichte oplossing. Zeker niet omdat zijn betoog heeft duidelijk gemaakt hoe moeilijk het is om sectoren uit hun keurslijf te bevrijden. 

Toch denk ik dat hiermee het laatste woord niet is gezegd. Klaarblijkelijk ligt voor Maljers de sleutel bij het inspelen op de ‘behoeften van mensen.’ En om dat te leren, is het noodzakelijk dat instituties worden afgebroken. Inspelen op de behoeften van mensen is iets wat in de praktijk geleerd worden en waar de wil tot verandering gepaard gaat met een stuk ondernemingszin en de overtuiging dat het ook beter kan.

de Zeeuwse Huiskamer
In onze innovatieruimte de Zeeuwse Huiskamer zijn we met deze thematiek bezig. Hoewel het project recent is opgestart, heeft een aantal deelnemers al duidelijk uitgesproken dat de Zeeuwse Huiskamer iets anders is dan zij in eerste instantie hadden verwacht. In de organisatie van dit project gaat het namelijk daadwerkelijk om samen te leren luisteren naar de vragen en behoeften van bewoners. Dat is een radicaal andere benadering dan bijvoorbeeld een wooncorporatie en zorginstelling die samen gaan zitten en zich afvragen hoe zij hun processen kunnen optimaliseren door middel van technologie. Organisaties in deze sectoren zijn vaak opgericht om een antwoord te geven op een probleem dat zich in het verleden voordeed. Daardoor bezien zij hun omgeving vaak door de bril van de oplossingen en diensten die zij beschikbaar hebben: in het oog van een timmerman is alles een spijker.

Organisaties, die vanuit het oude paradigma een zekere vanzelfsprekendheid hadden, leren inzien dat zij niet altijd meer in de drivers’ seat zitten. Wij zien in de praktijk dat de Zeeuwse Huiskamer een omgeving is waar zij dit op een veilige manier kunnen ervaren en ook bereid zijn samen te luisteren en onderzoeken. 

Het project levert daarom ook antwoorden op vragen die we misschien (nog) helemaal niet hadden. En daar zit de winst. Het is wat dat betreft een prachtige prestatie dat deze zorginstellingen en wooncorporaties – organisaties die vaak worden gezien als de vertegenwoordigers bij uitstek van de ‘traditionele instituties’ – de moed hebben gehad te investeren in de Zeeuwse Huiskamer en daarmee uitspreken dat de vraag van de bewoner echt centraal staat, ook als die vraag niet helemaal past bij de antwoorden die zij in hun arsenaal hebben.

Ik hoop daarom van harte dat de Zeeuwse Huiskamer, juist omdat deze met draagvlak binnen deze sectoren ontwikkeld wordt – de komende jaren zal blijken een begin te zijn van de gamechanger die Zeeland hard nodig heeft, en daarmee ook landelijk een voorbeeldfunctie kan vervullen. Alle voorwaarden daarvoor zijn aanwezig. Santé!

Arend Roos

de Zeeuwse Huiskamer

Sluiten