Santé Zeeland

Santé Zeeland beweegt door Zeeland als een netwerk van professionals en geïnteresseerden die positief bijdragen aan de toekomst van de Zeeuwse zorgeconomie.

Geef patiënten geen podium

09 juni 2016

“Komen er ook patiënten op het podium?”. Ik was wat verrast door de vraag. Mijn antwoord was “nee”.

Enige tijd geleden benaderde het ministerie van VWS mij met de vraag of ik een sessie tijdens de eHealth Week zou willen organiseren en modereren over sociale innovatie. Dit evenement is een jaarlijks terugkerende oploop van velen uit Europa die bezig zijn met de voortgang van digitale zorg. In dit gebeuren wilde het ministerie expliciet aandacht voor de vraag hoe patiënten, de mensen voor wie die spannende zaken ontwikkeld worden, in beweging kunnen worden gebracht: hoe kunnen zij (leren) werken met digitale zorg?

In de voorbereidende gesprekken vertelde ik dat ik dan graag projecten zou belichten als de Zeeuwse Huiskamer en ROOMforLIFE. De kern van deze projecten is dat ze vertrekken vanuit de verhalen van mensen. De Zeeuwse Huiskamer is een poging om in de leefwereld van mensen te komen en te leren hoe die wereld eruit ziet. Hoe mensen deze beleven. Door het leren van de verhalen van mensen ontstaan handvatten om diensten in zorg en wonen weer opnieuw vorm te geven. Eigenlijk een provinciebrede oefening in het werken vanuit de behoefte.

pi_whitespace2Toen ik had verteld hoe ik de sessie voor mij zag kwam de onvermijdelijke vraag naar de patiënten op het podium. De organisatie hecht waarde aan het label Patients included. Ik zei dus “nee”. Mijn gesprekspartner antwoordde: “dat dacht ik al. Zonder gewone mensen hebben jullie niet eens een project”.

Vandaag is onze bijenkomst over sociale innovatie. Samen met collega’s uit Zeeland en Kent vertellen we daar over de uitdaging om te leren denken en werken vanuit de wereld van mensen. Wij vinden dat nodig, want vaak worden zij gegijzeld door systemen. Van het kastje naar de muur gestuurd, hebben het overzicht niet meer wie waarmee bezig is en the computer says ‘no’.

Kunnen we de kloof tussen mens en systeem overbruggen door patiënten op het podium te zetten? Door hen te laten reflecteren op ónze bespiegelingen? Ik denk het wel, maar dat is niet het hele antwoord. Wanneer de patient het podium betreedt is daar de mogelijkheid voor een gesprek. Maar dat gesprek vindt plaats in onze wereld, op onze voorwaarden.

Recent sprak ik een ervaringsdeskundige uit de GGZ. Ik was verrast door het feit dat deze persoon regelmatig termen gebruikte die ik alleen ken vanuit beleidskamers. Een taal die niet de taal van de patient meer is, maar de taal van het systeem. Om de stem van de patient te laten horen, heeft hij de stem van de professional en de manager onder de knie moeten krijgen.

Willen we de broodnodige vernieuwingsbeweging insteken, dan zullen we echt bij de mensen moeten beginnen om wie het gaat. De mensen van het systeem leren dan de taal weer van de leefwereld. Daarom zijn verhalen zo belangrijk in de Zeeuwse Huiskamer. Verhalen hebben meer waarde en kracht dan plannen.

Patients included? Prachtig en broodnodig! Maar wel in de beweging naar patiënten toe en niet andersom. Geef patiënten geen podium, maar zoek ze op. Luister naar hen en leer hun wereld kennen.

Ook vandaag hopen wij over deze werkwijze ervaringen te delen en te horen hoe anderen daarmee bezig zijn. Tot vanmiddag!

Santé!
Arend Roos

Sluiten