Santé Zeeland

Santé Zeeland beweegt door Zeeland als een netwerk van professionals en geïnteresseerden die positief bijdragen aan de toekomst van de Zeeuwse zorgeconomie.

Zorgvernieuwing vanuit lokale kracht

23 januari 2017

Is de zorg in Nederland duur? Misschien zelfs onbetaalbaar? Een gevolg van de marktwerking? Of juist de vergrijzing? Is het huidige stelsel nog houdbaar? En zo niet, wat moeten we dan? Een nationaal zorgfonds? Een Nederlandse NHS? En hoe zit dat met populatiegebonden bekostiging? Krijgen we dat nog geregeld vanuit het huidige stelsel?

Een kluwen van vragen waar weinigen een zinnig antwoord op kunnen geven. Pogingen om het gesprek te objectiveren stranden daardoor al snel in een ideologische richtingenstrijd op een gepolariseerd speelveld,  tussen het geloof in de vrije markt en de nostalgische hang naar het ziekenfonds.

Het rekenwerk laat ik graag aan anderen over. Maar ik heb inmiddels begrepen dat het er niet veel zijn, die dat kunnen: De Groene stelde afgelopen najaar vast dat er weinig goede studies gedaan zijn naar de oorzaken van de kostenontwikkeling in de Nederlandse zorg sinds het begin van deze eeuw. Dat geeft de discussiepartners de ruimte om feiten links te laten liggen.

De richting die na de Tweede Kamerverkiezingen gekozen wordt, zal in grote mate afhangen van de politieke kleur van het nieuwe kabinet. Maar welke partijen de lijnen ook uitzetten, ze zullen het nieuwe beleid motiveren als een manier om kosten in de hand te houden, en efficiënte en toegankelijke zorg te bieden.

Wat dat laatste betreft kwam mij onlangs een ander rapport onder ogen dat de ontwikkelingen in een wat breder perspectief plaatst. Seijgraaf Consultancy, specialist op het gebied van vergoedingen en markttoegang voor geneesmiddelen en medische hulpmiddelen, publiceerde eind vorig jaar een rapport over de toegang van de zorg. Het is geschreven met het oog op de eigen klantenkring die nieuwe producten en diensten ontwikkelt voor de komende twee decennia.

Het rapport schetst een beeld waarin de collectieve zorgvoorzieningen langzaam worden afgebouwd. Enerzijds door financiële druk: geopolitieke ontwikkelingen nopen Europese regeringen tot een nieuwe prioritering van investeringen in defensie en veiligheid. Geld dat uit sociale voorzieningen gehaald wordt. Daarbij komt het effect van technologische ontwikkelingen, waardoor steeds in een eerder stadium bekend is wie in welke mate risico loopt op een zekere aandoening en of dat een risico is dat samenhangt met gedrag of erfelijke factoren. De vraag of iets aangeboren, aangeleerd of aangedaan is, wordt mede bepalend voor de beschikbare vergoedingen; evenals de vraag of het voorzienbaar, vermijdbaar of verwijtbaar is.

Is het resultaat de kaalslag die velen vrezen? Wordt langs deze assen de basisverzekering gedecimeerd? Krijgen we een zorgstelsel waar de drempel voor kwetsbaren (te) hoog wordt? Dat zijn inderdaad belangrijke vragen. Het lijkt een gevolg van de beschreven trends.

Maar daarmee is niet alles gezegd. Want zal het kille berekenen van kansen en risico’s op nationaal niveau mogelijk leiden tot het uitblijven van vergoedingen, op lokaal niveau is er wellicht wel ruimte en de behoefte om elkaars lasten te dragen. Het rapport beschrijft hoe op dat niveau nieuwe partijen zullen (moeten) opkomen, die de belangen van deze mensen zullen beschermen. Gemeenten zijn gebaat bij een vitale populatie die op goede zorg kan rekenen. Maar op lokaal niveau is ook eerder de bereidheid om solidair te zijn met een ander, die door de mazen van de basisverzekering valt. Op veel plaatsen zie je al mensen die de handen uit de mouwen steken en in wijk of dorp hun zorg- en energiezaken zelf gaan regelen. Het is geen grote stap om te bedenken hoe daar een stuk zorgzekerheid (bijvoorbeeld als aanvullende verzekering in combinatie met een passend dienstenaanbod) aan verbonden kan worden.

De vraag is natuurlijk: hoe werken deze krachten op elkaar in? De praktijk leert dat gemeenten tijd nodig hebben om hun positie te bepalen in een veranderen speelveld. Zeker wanneer dit soort grote verschuivingen plaatsvinden. Bovendien zullen hier ook andere partijen een rol gaan spelen. Er zijn financiers nodig om lokale structuren van een solide ruggengraat te voorzien. Het heeft tijd nodig om te komen tot een goede samenwerking tussen publieke en private spelers.

Persoonlijk denk ik dat veel van wat Seijgraaf schetst onze toekomst is. Daarbij zal voor het succes beslissend zijn welke route in deze richting gekozen wordt. Gaan we eerst nationaal snijden en kosten beheersbaar maken? En zet het kabinet de gemeenten onder druk om hierin mee te werken? Of gaan we eerst in het lokale op zoek naar de verbondenheid en andere krachten die de structuren van de toekomst kunnen vormen?

De laatste route is de langere, maar biedt wel de grootste kans op succes. Het helpt de lokale spelers, van wie we allemaal afhankelijk zijn voor goede zorg, om hierin mee te komen. Het biedt de mogelijkheid om gaandeweg te evalueren, bij te stellen en nieuwe reisgenoten te ontmoeten. Zowel vanuit de Zeeuwse Huiskamer als de Solidarity University heb ik ervaren dat er genoeg mensen zien die deze weg willen verkennen. Het is een nieuwe weg, met nieuwe partners. Daarom misschien eng en zullen velen het ontraden. Maar de situatie zoals die nu is vraagt ook om nieuwe instrumenten om de weg naar de toekomst te plaveien. Ik denk dat het het proberen meer dan waard is.

Santé!
Arend Roos

Download het rapport Zorgstelsel 2020-2025

 

“We create solutions”

28 november 2016

“We create solutions”. Weinig teksten sprongen zoveel in het oog als deze, toen ik onlangs de Medica in Düsseldorf bezocht. Bijna twintig beurshallen vol medische technologie. Een fascinerende omgeving, in meerdere opzichten. De meest uiteenlopende bedrijven presenteren zichzelf onder dit motto: van diagnostiek tot verbandartikelen. Van verpakkingsmaterialen tot fitnessapparatuur. En allemaal willen ze niet alleen […]

Lees verder

Geef patiënten geen podium

09 juni 2016

“Komen er ook patiënten op het podium?”. Ik was wat verrast door de vraag. Mijn antwoord was “nee”. Enige tijd geleden benaderde het ministerie van VWS mij met de vraag of ik een sessie tijdens de eHealth Week zou willen organiseren en modereren over sociale innovatie. Dit evenement is een jaarlijks terugkerende oploop van velen uit Europa […]

Lees verder

Het belang van een kleinschalige aanpak

11 mei 2016

Sinds 2014 is de Zeeuwse Huiskamer aanwezig in het Zeeuwse. Een omgeving waar veel partijen in participeren die zich bezighouden met de vraag wat nodig is om mensen langer thuis te kunnen laten wonen: zorginstellingen, bedrijven, gemeenten, wooncorporaties en ook scholen. De wijze waarop het onderwijs betrokken is, maakte het project tot een van de landelijke […]

Lees verder

2016: Sante!

17 december 2015

In veel opzichten was 2015 voor de Zeeuwse zorgsector een ander jaar dan voorgaande jaren. Het was het jaar van de transitie die transformatie moest worden. Het was het jaar van de Minister, die in het Provinciehuis met haar vuist op tafel sloeg. Het was het jaar van de Toekomstige Zorg in Zeeland en van veel […]

Lees verder

Workshop e-Health: een terugblik

07 december 2015

Vanmiddag had ik het genoegen de workshop e-Health bij te wonen van de Wetenschappelijke Raad van Zeeland en ZB. De bijeenkomst beoogde de revolutie van de digitalisering in de gezondheidszorg in een breder kader te plaatsen, namelijk dat van de maatschappelijke informatievoorziening. Bert Mulder, lector ICT van de Haagse Hogeschool is deskundige op dit terrein. […]

Lees verder

Werkeiland (3)

24 september 2015

Het is stil rond de commissie Toekomstige Zorg Zeeland. Los van berichten dat de GGZ op de schop gaat en de commissie een voorzitter heeft gevonden, lijkt er nog niet veel te gebeuren. Goed, ik ben een buitenstaander en ik hoef niet te weten wat in de boezem van de commissie besproken wordt. Maar het maakt me […]

Lees verder

Maakt technologie ons wel of niet beter?

15 september 2015

Vandaag brengt de NOS het nieuws dat computergebruik in de klas geen positief effect hebben op de leerprestaties van kinderen. Dit blijkt uit onderzoek dat door de OESO is uitgevoerd. Het onderzoek is in feite een vergelijking van de PISA-scores van scholen in landen, waar een verschillende mate is van de inzet van computers in de lessen […]

Lees verder

Bezoek gratis de “gebruikerssessie” tijdens het AAL Forum

31 augustus 2015

Een mooie opportuniteit voor Zeeuwen. Het internationaal vermaarde forum over Ambient en Assisted Living vindt over drie weken plaats in Gent. Absoluut de moeite van het bezoeken waard voor wie geïnteresseerd is in technologie om langer zelfstandig leven te bevorderen. Daarnaast biedt het Forum ook prachtige kansen om Europees te netwerken, en meer informatie te krijgen […]

Lees verder

Een Zeeuwse Huiskamer in Engeland

29 juni 2015

De Zeeuwse Huiskamer groeit verder, binnen èn buiten onze mooie provincie. Begin juli wordt in Folkestone (Kent, UK) een Zeeuwse Huiskamer geopend: the ROOMforLIFE. Sinds februari hebben wij samen met mensen van de Kent County Council en anderen uit the Garden of England het project opgebouwd. Vanaf juli zijn twee appartementen in Broadmeadow Registered Care Centre in Folkestone beschikbaar voor […]

Lees verder

De Drijvende Huiskamer gaat er echt komen!

22 juni 2015

De Drijvende Huiskamer gaat er echt komen! Een leuke toevalstreffer, ontstaan tijdens een matchsessie van Dok41, leidde tot een gezamenlijke zoektocht van jachtenbouwer Amels, de HZ en Impuls. Deze zoektocht leidt nu tot een ‘smart home’, dat binnenkort zijn deuren zal openen op de Kenniswerf. Een jaar geleden was ik met Petra de Braal op bezoek bij Peter Dijkwel van Amels. Peter vertelde ons dat […]

Lees verder

Oud worden in eigen buurt

18 juni 2015

Is Nederland wel voldoende voorbereid om ouderen in eigen buurt zelfstandig te laten wonen? Die vraag komt op vanuit het onderzoek van Hanna van Dijk. Zij evalueerde een integrale wijkaanpak in Rotterdam. Hieronder leest u het bericht, dat Dini Smilde, coordinator van het GENERO-netwerk hierover schreef: Nationale en lokale overheden zetten steeds meer in op een […]

Lees verder

Wie haalt de oude zorg onderuit?

09 juni 2015

Wie haalt de oude zorg onderuit? Nee, ik waag me even niet in het debat over bezuinigingen, PGB’s of andere zaken waarover parlementariërs zich mogen opwinden. Het gaat mij om het gehele stelsel. De problemen waarmee we in de zorg – in Zeeland maar ook op nationaal niveau – kampen, zijn symptomen. Het systeem is ziek en […]

Lees verder

Op visite in de Zeeuwse Huiskamer: 3 juli a.s.

23 mei 2015

Op 3 juli bent u van harte welkom in de Zeeuwse Huiskamer. Tussen 13 en 17 uur kunt u door in gevarieerd programma kennis maken met de verschillende onderdelen van dit mooie project. Houd de website van het project en Santé Zeeland in de gaten voor meer informatie.

Lees verder

Verhalen van mensen, de sleutel tot ontwikkeling

22 januari 2015

Verhalen van mensen, daar gaat het om. Dat is de sleutel tot ontwikkeling van gemeenschappen. Het is een uitspraak uit een gesprek tussen Zef Hemel en Petra de Braal. Eerstgenoemde is bijzonder hoogleraar grootstedelijke vraagstukken aan de Universiteit van Amsterdam. Petra de Braal is in Zeeland bekend van projecten als Krot of Kans en de Zeeuwse Huiskamer. […]

Lees verder

Van aanbod naar vraag

29 september 2014

Laatst hoorde ik een wethouder spreken over de uitdagingen waar hij zich voor geplaatst weet. Hij hield zich ferm, repte niet al te veel over de bezuinigingsopgave, maar had het vooral over de moeilijkheid om diensten passend aan te gaan bieden. Letterlijk zei hij: ‘Er zijn veel knelpunten omdat mensen niet aansluiten op het aanbod […]

Lees verder

‘Afbraak van instituties nodig voor innovatie’

30 juni 2014

‘Innovatie rond wonen, werk en zorg vergt afbraak van huidige instituties’ Met deze quote van Jaap Maljers opent het FD  van afgelopen zaterdag een interview met deze innovator en investeerder. Ik deel de mening van Maljers en denk dat de Zeeuwse Huiskamer, als open innovatieruimte voor wonen, zorg en welzijn, ons daarbij kan helpen. Jaap MaljersWat […]

Lees verder

Knelpunten voor zelfstandige ouderen?

28 februari 2014

De PZC berichtte vanmorgen over het langer thuis wonen van ouderen. Het bericht is een korte samenvatting van het vorige maand gepubliceerde rapport van de Raad voor Leefomgeving en Infrastructuur (RLi) Langer zelfstandig, een gedeelde opgave van wonen, zorg en welzijn. De populatie thuiswonende ouderen neemt snel toe. Het voornaamste knelpunt wat door de RLi […]

Lees verder
Sluiten