Santé Zeeland

Santé Zeeland is een platform dat vernieuwing in de Zeeuwse Zorg wil aanjagen. Het platform organiseert zich in netwerkactiviteiten, zoals borrels, conferenties en een blog.

Genezen of voorkomen?

25 september 2019

Deze blog heeft te lang op zich laten wachten. Waarom? Eerlijk gezegd wist ik niet wat ik moest schrijven. Ik had deze zomer aangekondigd de missies voor een gezond Zeeland afzonderlijk te belichten. En als eerste was vanzelfsprekend de eerste missie aan de beurt. Voor mij meteen een knoop in de buik, want wat kan ik hier nog aan toevoegen?

Missie 1, welke was dat ook alweer?

In 2040 is de ziektelast als gevolg van een ongezonde leefstijl en ongezonde leefomgeving met 30% afgenomen.

Missie 1 – Missies voor het Topsectoren- en Innovatiebeleid

Ik kwam in eerste instantie niet verder dan een aantal algemeenheden. Want het bevorderen van gezonde leefstijl en leefomgeving: het spreekt toch vanzelf dat we dat allemaal willen? Voorkomen is beter dan genezen. De jeugd heeft de toekomst. Snoep verstandig, eet een appel. Het veld ligt bezaaid met cliché’s.

En toch waren het niet zozeer de open deuren die mij remden. Dat weten we allemaal, en voor zover we in staat zijn in ons eigen gezonde belang te handelen, zullen we ook zeker de daad bij het woord willen voegen. We hebben hier echter niet alleen te vechten tegen markt en omgeving die stimuleren tot ongezond gedrag. De grootste rem is misschien nog wel ons zorgstelsel. Het is namelijk makkelijk om te zeggen dat voorkomen beter is dan genezen. Maar het is nòg gemakkelijker om voor het laatste te worden opgeleid en je brood ermee te verdienen.

Ik heb met de afgelopen jaren regelmatig verbaasd over de traagheid waarmee de meeste veranderingen in de zorgwereld tot stand komen. De transformatie van genezen naar voorkomen is echter een opgave die nog vele malen groter is. In het Zeeuwse is een dappere poging ondernomen door de mensen achter de Vitale Revolutie. Geïnspireerd door bewegingen als Blue Zones en Positieve Gezondheid vormden enkele mensen uit verschillende sectoren en achtergronden platform waar men gezamenlijk de voorwaarden zou kunnen scheppen voor een gezondere leefstijl. Werkgevers, schooldirecteuren, zorgbestuurders: zij waren overtuigd van de noodzaak tot een gezamenlijke aanpak en bereid hierin te investeren. 

En toch heeft deze beweging het niet gered. Het bestuur van dit platform, waar van meet af aan private partijen een belangrijke (financiële) rol speelden, schreef eerder deze zomer: “Het bestuur heeft moeten concluderen dat het samenwerkingsverband met publieke en private partijen niet tot gedeeld urgentiebesef en gemeenschappelijke doelstellingen  kunnen komen.” Eenvoudig gezegd komt het erop neer dat er partijen zijn die teveel moeten inleveren bij de omslag naar een gezonde leefomgeving. En dat zijn nog niet eens zozeer de frisdrankfabrikanten en de fastfoodketens. De bestaande zorgwereld (in de breedste zin) heeft veel meer te verliezen.

Zie ik het dan echt zo somber? Eigenlijk niet. Ik geloof dat er zeker beweging kan komen. Een beweging die langs drie lijnen loopt: kennis, mensen en geld.

Er is in de eerste plaats een omslag nodig in kennisontwikkeling. Zoals de afgelopen decennia geïnvesteerd is kennisontwikkeling om te genezen, zal dat ook moeten gebeuren rond het voorkomen. Dat is ander type onderzoek. Misschien wat lastiger, want het vergt een multidisciplinaire aanpak: het gaat bijvoorbeeld om de integratie van geneeskunde en gedragswetenschappen. Hoeveel weten we echt van de invloed van onze fysieke en sociale omgeving op ons gedrag? Hoe vertaalt zich dat naar bepaalde ziektebeelden? Maar ook: hoe ontwikkelen we nieuwe interventies uit die kennis?

De kennisontwikkeling gaat gepaard met het opleiden van een nieuw type gezondheidswerkers. Professionals die vanuit gemeenschappen werken en mensen begeleiden in het scheppen van de voorwaarden voor een gezond leven. Uiteraard gaat het dan niet alleen om de lichamelijke functies, maar bijvoorbeeld ook om kwaliteit van leven en dagelijks functioneren. Machteld Huber heeft daar zeer verstandige dingen over gezegd.

Maar uiteindelijk draait alles om geld. Om de transformatie vorm te geven zullen geldstromen moeten worden omgedraaid. Bedrijven die investeren in ongezondheid – neem de tabaksindustrie – hebben een businesscase. Op gelijke wijze zal dat ook hier moeten gebeuren. Geld is de belangrijkste hefboom. Het kan de andere lijnen, kennis en mensen, in beweging krijgen.

Hoe gaan we dat doen? Ik weet het niet. Ik weet alleen dat deze transformatie vorm moet krijgen. Ook weet ik dat velen al uit overtuiging of idealisme dit pad bewandelen. Bevlogen ondernemers, zorgverleners, werkgevers. Zij doen alles wat in hun vermogen ligt om de wereld gezonder te maken, om hun omgeving positief te beïnvloeden. Om anderen te ondersteunen goede keuzes te maken.

In Zeeland zien we steeds meer ondernemers die hierbij gebruik maken van de kwaliteiten van de omgeving. Nieuwe vitaliteitsconcepten voor recreatie en toerisme. Hun weg ligt vaak nog bezaaid met voetangels en klemmen, maar ze geloven in ieder geval dat ze een markt aan kunnen boren en daar een verdienmodel op kunnen ontwikkelen. Misschien moeten we in onze regio deze beweging van gezondheidstoerisme met meer dan gewone aandacht volgen. Daarbij verdienen deze initiatieven beleidsmatige ondersteuning en flankerend onderzoek. Naast de economische potentie van deze concepten valt hier namelijk veel te leren waar wij allemaal ons voordeel mee kunnen doen.  

Santé!
Arend Roos

(photo-credit: Matthias Zomer)

Goes start met Health Campus

22 maart 2016

De gemeente Goes is initiatiefnemer van Health Campus Zeeland. Een samenwerking van verschillende zorginstellingen, bedrijven, onderwijs en overheid op het gebied van gezondheid. De zorgsector is in Goes de belangrijkste werkgever en de behoefte aan zorg en aan mensen die er in werken neemt in de toekomst alleen maar toe. Een bundeling van kennis en […]

Lees verder

Healthy Region

11 juni 2015

Vandaag is een belangrijke dag. Een belangrijke dag voor Olaf Timmermans en voor de Hogeschool in Vlissingen. Het is ook een belangrijke dag voor Zeeland. Prof. Dr. Olaf Timmermans zal zijn inaugurele rede uitspreken als nieuwe lector. Hiermee wordt op officiële wijze het lectoraat Healthy Region geopend. Het doel van dit lectoraat is kennis en expertise te […]

Lees verder

De Zeeuwse elementen voor een gezond en vitaal leven

02 februari 2015

GGD Zeeland heeft een proces in gang gezet om forse gezondheidswinst te boeken in onze provincie. De GGD wil dat gaan doen door het Blue Zones-gedachtengoed te verzeeuwsen. De Blue Zones-aanpak is er een die zich richt op een benadering door alle lagen en sectoren van de samenleving: overheden, onderwijs, werkgevers en andere partijen. Het […]

Lees verder

Presentaties seminar EU-subsidies

31 oktober 2014

Op 31 oktober 2014 hebben we een seminar georganiseerd over EU-subsidies voor Active and Healthy Ageing. De presentaties van deze bijeenkomst zijn nu online beschikbaar:

Lees verder

Surgo et Emergo, een innovatiekans

22 mei 2014

Wij zijn een zittend volk geworden. Werk, auto, computers: veel is ingericht op ons comfort, en we doen daarom veel zittend. Steeds meer onderzoeken tonen echter aan dat dit een enorme impact heeft op onze gezondheid. Mensen die meer dan 6 uur per dag zitten (en welke kantoorwerker doet dat niet?) hebben zo’n 40 procent grotere kans op […]

Lees verder

Beter eten, beter leven in de Kempen

20 maart 2014

Wat kunnen een groep lokale boerenondernemers en de zorg voor elkaar betekenen? Welke kansen en bedreigingen zien zij? Wat zijn hun dilemma’s? Beide partijen vertellen hierover tijdens het volgende werkbezoek van de alliantie ’Beter eten, beter leven’ op woensdag 26 maart. Het werkbezoek vindt plaats op Den Elshorst in Baarschot (ten zuiden van Tilburg). In […]

Lees verder

Badstatus voor Zeeuwse kustplaatsen Cadzand-Bad en Domburg

20 maart 2014

De Zeeuwse kustplaatsen Cadzand-Bad en Domburg hebben vanaf woensdag 12 maart 2014 officieel het predicaat ‘heilzame badstatus’. De kwaliteit van het zeewater, het klimaat en de bodemproducten is onderzocht en heilzaam verklaard. Dat biedt kansen voor de toeristische sector. De badplaatsen voldoen aan de internationale criteria van het Deutscher Heilbäder Verband en de European Spas […]

Lees verder

Wat kan Zeeland leren van de Schotse Hooglanden?

12 maart 2014

Deze dagen heb ik het genoegen te gast te zijn in de Schotse Hooglanden. Een regio met ongeveer een kwart meer inwoners dan Zeeland, maar veel grotere uitdagingen als het gaat om de bereikbaarheid van zorgvoorzieningen. Afstanden en natuurlijke barrières zijn van een andere orde. Eerlijk gezegd ben ik verrast hoe men hier van deze […]

Lees verder

Disruptive innovation: ook in de zorg

02 februari 2014

Het afgelopen weekeinde had het FD een mooie bijlage over disruptive innovation. Een aantal deskundigen kwam aan het woord, die ook hun zegje hierover hadden gedaan tijden het World Economic Forum in Davos. Een aantal ontwikkelingen die genoemd worden zijn nieuwe informatietechnologie, het Internet of Things (waarin talloze apparaten, niet alleen PCs en mobiele telefoons, maar ook […]

Lees verder

Anderszoeken

02 december 2013

Eind jaren ’80 van de vorige eeuw studeerde ik af met een 6 maandshoofdvak methoden en technieken van onderzoek. Veel methodiek. Veel statistiek. Ook veel aandacht voor integriteit, betrouwbaarheid, zelfreflectie, validiteit en veel meer van dit soort normen en waarden. Je mag er, zo leerde ik,  van uitgaan dat er bij een nieuw onderzoek ongeveer hetzelfde […]

Lees verder

Pro bono Zelandiae: onbetaalbaar!

04 juni 2013

“Don’t tell people you volunteer at the hospital –  say you’re doing it pro bono.” Deze oproep van e-Patient Dave is mij uit het hart gegrepen. Ik zal uitleggen waarom. Op het terrein waar ik mij dagelijks begeef wordt veel over geld gesproken. Het is nodig om dat te bereiken wat we eigenlijk willen, en altijd […]

Lees verder

De toekomst van GEZONDHEID (1)

12 mei 2013

In de afgelopen vakantie heb ik De toekomst van GEZONDHEID van Adjiedj Bakas opnieuw gelezen. En evenals een aantal jaren terug was ik weer verrast door de scherpte van de analyses en inzichten van deze trendwatcher. Het dominante thema van dit boek is de wijze waarop de maatschappij in de toekomst met gezondheid zal omgaan. Aan […]

Lees verder

Zorg en gezondheid in de supermarkt

25 maart 2013

Zorg en gezondheid in de supermarkt Het nieuwe supermarktconcept van Jumbo, de Jumbo Foodmarkt, zal ook zorg en gezondheid op de kaart zetten. Hiertoe werkt de gele supermarktreus samen met Mediq en het Amphia ziekenhuis. In Breda zal de eerste vestiging geopend worden. Klanten kunnen hier niet alleen medicijnen afhalen, maar ontvangen ook begeleiding bij een ‘gezonde leefstijl en […]

Lees verder

Zeeland s@men gezond!

21 maart 2013

Onlangs heeft GGD Zeeland, samen met de Zeeuwse gemeenten, een online platform rond gezondheid gelanceerd: Zeeland s@men gezond! Een mooi initiatief met waardevolle bijdragen. Ieder die wil is uitgenodigd om aan dit platform bij te dragen. Voor een gezond Zeeland. Santé!

Lees verder

Goed leven: de innovatieve toekomst van Zeeuws-Vlaanderen?

08 maart 2013

Een paar dagen geleden zat ik samen met een groot aantal zorginstellingen rond de vraag hoe innovatieve technologie hen kan helpen hun werkprocessen efficiënter en beter in te richten. Een groot deel van het gesprek draaide om de vraag op basis van welke visie je gaat innoveren. Wat zijn je kernwaarden? Wat zijn je doelgroepen? […]

Lees verder

Van zorgeconomie naar gezondheidseconomie

22 februari 2013

In de achterliggende week heb ik een aantal stevige, maar ook inspirerende gesprekken gehad, waarin in vaak de vraag naar voren kwam wat zorg en economie met elkaar te maken hebben. Het leuke van deze gesprekken is dat daarin steeds vaker het belang van gezondheid naar voren komt. Het is natuurlijk terecht om te verwijzen […]

Lees verder
Sluiten