Santé Zeeland

Santé Zeeland is een platform dat vernieuwing in de Zeeuwse Zorg wil aanjagen. Het platform organiseert zich in netwerkactiviteiten, zoals borrels, conferenties en een blog.

Genezen of voorkomen?

25 september 2019

Deze blog heeft te lang op zich laten wachten. Waarom? Eerlijk gezegd wist ik niet wat ik moest schrijven. Ik had deze zomer aangekondigd de missies voor een gezond Zeeland afzonderlijk te belichten. En als eerste was vanzelfsprekend de eerste missie aan de beurt. Voor mij meteen een knoop in de buik, want wat kan ik hier nog aan toevoegen?

Missie 1, welke was dat ook alweer?

In 2040 is de ziektelast als gevolg van een ongezonde leefstijl en ongezonde leefomgeving met 30% afgenomen.

Missie 1 – Missies voor het Topsectoren- en Innovatiebeleid

Ik kwam in eerste instantie niet verder dan een aantal algemeenheden. Want het bevorderen van gezonde leefstijl en leefomgeving: het spreekt toch vanzelf dat we dat allemaal willen? Voorkomen is beter dan genezen. De jeugd heeft de toekomst. Snoep verstandig, eet een appel. Het veld ligt bezaaid met cliché’s.

En toch waren het niet zozeer de open deuren die mij remden. Dat weten we allemaal, en voor zover we in staat zijn in ons eigen gezonde belang te handelen, zullen we ook zeker de daad bij het woord willen voegen. We hebben hier echter niet alleen te vechten tegen markt en omgeving die stimuleren tot ongezond gedrag. De grootste rem is misschien nog wel ons zorgstelsel. Het is namelijk makkelijk om te zeggen dat voorkomen beter is dan genezen. Maar het is nòg gemakkelijker om voor het laatste te worden opgeleid en je brood ermee te verdienen.

Ik heb met de afgelopen jaren regelmatig verbaasd over de traagheid waarmee de meeste veranderingen in de zorgwereld tot stand komen. De transformatie van genezen naar voorkomen is echter een opgave die nog vele malen groter is. In het Zeeuwse is een dappere poging ondernomen door de mensen achter de Vitale Revolutie. Geïnspireerd door bewegingen als Blue Zones en Positieve Gezondheid vormden enkele mensen uit verschillende sectoren en achtergronden platform waar men gezamenlijk de voorwaarden zou kunnen scheppen voor een gezondere leefstijl. Werkgevers, schooldirecteuren, zorgbestuurders: zij waren overtuigd van de noodzaak tot een gezamenlijke aanpak en bereid hierin te investeren. 

En toch heeft deze beweging het niet gered. Het bestuur van dit platform, waar van meet af aan private partijen een belangrijke (financiële) rol speelden, schreef eerder deze zomer: “Het bestuur heeft moeten concluderen dat het samenwerkingsverband met publieke en private partijen niet tot gedeeld urgentiebesef en gemeenschappelijke doelstellingen  kunnen komen.” Eenvoudig gezegd komt het erop neer dat er partijen zijn die teveel moeten inleveren bij de omslag naar een gezonde leefomgeving. En dat zijn nog niet eens zozeer de frisdrankfabrikanten en de fastfoodketens. De bestaande zorgwereld (in de breedste zin) heeft veel meer te verliezen.

Zie ik het dan echt zo somber? Eigenlijk niet. Ik geloof dat er zeker beweging kan komen. Een beweging die langs drie lijnen loopt: kennis, mensen en geld.

Er is in de eerste plaats een omslag nodig in kennisontwikkeling. Zoals de afgelopen decennia geïnvesteerd is kennisontwikkeling om te genezen, zal dat ook moeten gebeuren rond het voorkomen. Dat is ander type onderzoek. Misschien wat lastiger, want het vergt een multidisciplinaire aanpak: het gaat bijvoorbeeld om de integratie van geneeskunde en gedragswetenschappen. Hoeveel weten we echt van de invloed van onze fysieke en sociale omgeving op ons gedrag? Hoe vertaalt zich dat naar bepaalde ziektebeelden? Maar ook: hoe ontwikkelen we nieuwe interventies uit die kennis?

De kennisontwikkeling gaat gepaard met het opleiden van een nieuw type gezondheidswerkers. Professionals die vanuit gemeenschappen werken en mensen begeleiden in het scheppen van de voorwaarden voor een gezond leven. Uiteraard gaat het dan niet alleen om de lichamelijke functies, maar bijvoorbeeld ook om kwaliteit van leven en dagelijks functioneren. Machteld Huber heeft daar zeer verstandige dingen over gezegd.

Maar uiteindelijk draait alles om geld. Om de transformatie vorm te geven zullen geldstromen moeten worden omgedraaid. Bedrijven die investeren in ongezondheid – neem de tabaksindustrie – hebben een businesscase. Op gelijke wijze zal dat ook hier moeten gebeuren. Geld is de belangrijkste hefboom. Het kan de andere lijnen, kennis en mensen, in beweging krijgen.

Hoe gaan we dat doen? Ik weet het niet. Ik weet alleen dat deze transformatie vorm moet krijgen. Ook weet ik dat velen al uit overtuiging of idealisme dit pad bewandelen. Bevlogen ondernemers, zorgverleners, werkgevers. Zij doen alles wat in hun vermogen ligt om de wereld gezonder te maken, om hun omgeving positief te beïnvloeden. Om anderen te ondersteunen goede keuzes te maken.

In Zeeland zien we steeds meer ondernemers die hierbij gebruik maken van de kwaliteiten van de omgeving. Nieuwe vitaliteitsconcepten voor recreatie en toerisme. Hun weg ligt vaak nog bezaaid met voetangels en klemmen, maar ze geloven in ieder geval dat ze een markt aan kunnen boren en daar een verdienmodel op kunnen ontwikkelen. Misschien moeten we in onze regio deze beweging van gezondheidstoerisme met meer dan gewone aandacht volgen. Daarbij verdienen deze initiatieven beleidsmatige ondersteuning en flankerend onderzoek. Naast de economische potentie van deze concepten valt hier namelijk veel te leren waar wij allemaal ons voordeel mee kunnen doen.  

Santé!
Arend Roos

(photo-credit: Matthias Zomer)

Badstatus voor Zeeuwse kustplaatsen Cadzand-Bad en Domburg

20 maart 2014

De Zeeuwse kustplaatsen Cadzand-Bad en Domburg hebben vanaf woensdag 12 maart 2014 officieel het predicaat ‘heilzame badstatus’. De kwaliteit van het zeewater, het klimaat en de bodemproducten is onderzocht en heilzaam verklaard. Dat biedt kansen voor de toeristische sector. De badplaatsen voldoen aan de internationale criteria van het Deutscher Heilbäder Verband en de European Spas […]

Lees verder
Sluiten